ଭୁବନେଶ୍ୱରର ପୁରୁଣା ସହର ହିଁ ସଂସ୍କୃତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଏକାମ୍ର କ୍ଷେତ୍ର — "ଗୋଟିଏ ଆମ୍ବ ଗଛର କ୍ଷେତ୍ର" — ପୂର୍ବ ଭାରତର ମହାନ ପବିତ୍ର ଭୂଭାଗ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ପରମ୍ପରା କହେ ଯେ ଥରେ ବିନ୍ଦୁସାଗର ଚାରିପାଖେ ସାତ ହଜାର ମନ୍ଦିର ଥିଲା; ରାସ୍ତା କଡ଼ର ଛୋଟ ଦେଉଳରୁ ଲିଙ୍ଗରାଜ ଶିଖର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶହ ଶହ ଆଜି ବି ରହିଛି।
ଏହାର କେନ୍ଦ୍ରରେ ବିଶାଳ ଆୟତାକାର ଜଳାଶୟ ବିନ୍ଦୁସାଗର, ଯାହାରେ ଭାରତର ପ୍ରତିଟି ପବିତ୍ର ନଦୀର ଜଳବିନ୍ଦୁ ଅଛି ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ। ଏହାର ଘାଟ, ପୂର୍ବ କୂଳରେ ଅନନ୍ତ ବାସୁଦେବ ମନ୍ଦିର ଏବଂ ମଝିର ଦ୍ୱୀପ ମଣ୍ଡପ, ଯେଉଁଠି ଚନ୍ଦନ ଯାତ୍ରା ବେଳେ ଲିଙ୍ଗରାଜଙ୍କ ଚଳନ୍ତି ପ୍ରତିମା ଅଣାଯାଏ — ଏସବୁ ପୁରୁଣା ସହରକୁ ଏକ ଜୀବନ୍ତ ସ୍ଥାନ ଭାବେ ଅନୁଭବ କରିବାର ସବୁଠାରୁ ଭଲ ଠିକଣା।
ଏକାମ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ଓ ବିନ୍ଦୁସାଗର ରେ କ’ଣ ଦେଖିବେ ଓ କରିବେ
ଭୋରରେ ବିନ୍ଦୁସାଗର ଘାଟରେ ବୁଲନ୍ତୁ
ସକାଳ 6ରୁ 8ଟା ମଧ୍ୟରେ ପାହାଚ ସ୍ନାନାର୍ଥୀ, ପୂଜକ ଓ ଫୁଲ ବିକାଳିଙ୍କ ଗହଳିରେ ଭରା। ଜଳାଶୟର ପରିକ୍ରମା କରନ୍ତୁ, ବାଟରେ ଦଶ ଦଶ ଛୋଟ ଦେଉଳ ମିଳିବ।
ଗାଇଡ୍ ସହ ଐତିହ୍ୟ ପଦଯାତ୍ରାରେ ଯୋଗ ଦିଅନ୍ତୁ
ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ପୁରୁଣା ସହରରେ ସକାଳୁ ଗାଇଡ୍ ସହ ଐତିହ୍ୟ ପଦଯାତ୍ରା (ପ୍ରାୟତଃ "ଏକାମ୍ର ୱାକ୍ସ" ନାମରେ) ଚଳାଇ ଆସିଛି, ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଗାଇଡ୍ ମଧ୍ୟ ସେହି ବାଟ କରାନ୍ତି। ଲୁଚିଥିବା ମନ୍ଦିର ଖୋଜିବାର ସବୁଠାରୁ ସହଜ ଉପାୟ ଏକ ଛୋଟ ଗାଇଡ୍ ପଦଯାତ୍ରା।
ଅନନ୍ତ ବାସୁଦେବ ମନ୍ଦିର ଦେଖନ୍ତୁ
ପୂର୍ବ କୂଳରେ 13ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଏହି ବିଷ୍ଣୁ ମନ୍ଦିର ଏହାର ରୋଷଶାଳା ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଯେଉଁଠି ମାଟି ହାଣ୍ଡିରେ ପ୍ରସାଦ ରନ୍ଧା ହୁଏ। ଲିଙ୍ଗରାଜ ଭଳି ଏହାର ଗର୍ଭଗୃହରେ ସାଧାରଣତଃ କେବଳ ହିନ୍ଦୁମାନେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରନ୍ତି।
ଏକାମ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ଓ ବିନ୍ଦୁସାଗର କିପରି ପହଞ୍ଚିବେ
- ସ୍ଥାନ: ପୁରୁଣା ସହର ଲିଙ୍ଗରାଜ ଚାରିପାଖେ, ରେଳ ଷ୍ଟେସନଠାରୁ 4–5 କିମି ଦକ୍ଷିଣ।
- ସବୁଠାରୁ ଭଲ ଉପାୟ: ଅଟୋରେ ଲିଙ୍ଗରାଜ ବା ବିନ୍ଦୁସାଗର ଯାଇ ପାଦରେ ବୁଲନ୍ତୁ — ଗଳି ସରୁ ଓ ପାର୍କିଂ କମ୍।
- ଗାଇଡ୍ ସହ: ପଦଯାତ୍ରା ଓ ସହର ଟୁର୍ ପାଇଁ ଆମର ରାଙ୍କ ହୋଇଥିବା ଟୁର୍ ତାଲିକା ଦେଖନ୍ତୁ।
କାମର ପରାମର୍ଶ
- ଶୀଘ୍ର ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ — 10ଟା ସୁଦ୍ଧା ଗଳି ଗରମ ହୋଇଯାଏ, ଏବଂ ଅନେକ ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଆଖପାଖ ଦର୍ଶକଙ୍କ ପାଇଁ ବନ୍ଦ ହୁଏ।
- ଜୋତା ରଖୁଥିବାଙ୍କ ପାଇଁ ଓ ଦାନ ପାଇଁ ଛୋଟ ନୋଟ୍ ରଖନ୍ତୁ।
- କିଛି ମନ୍ଦିରରେ କେବଳ ହିନ୍ଦୁଙ୍କ ପ୍ରବେଶ; ସୂଚନା ଫଳକ ଦେଖନ୍ତୁ ଓ ଭିତରକୁ ଯିବା ପୂର୍ବରୁ ପଚାରନ୍ତୁ।
- ବସନ୍ତରେ ଚନ୍ଦନ ଯାତ୍ରା ବେଳେ ଲିଙ୍ଗରାଜଙ୍କ ଚଳନ୍ତି ପ୍ରତିମା ଡଙ୍ଗାରେ ବିନ୍ଦୁସାଗରକୁ ଅଣାଯାଏ।
ଏକାମ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ଓ ବିନ୍ଦୁସାଗର ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଟୁର୍ ଓ ଟିକେଟ୍
ଗାଇଡ୍ ଓ ଯାନବାହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହ ଏକାମ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ଓ ବିନ୍ଦୁସାଗର ଦେଖିବାର ସବୁଠାରୁ ସହଜ ଉପାୟ ଏହି ଅଭିଜ୍ଞତାଗୁଡ଼ିକ:
ପଦଯାତ୍ରା ଟୁର୍ ଆରମ୍ଭ US$21 ଭୁବନେଶ୍ୱର: 2 ଘଣ୍ଟିଆ ଗାଇଡ୍ ସହ ଐତିହ୍ୟ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ପଦଯାତ୍ରା
ବିନ୍ଦୁସାଗର ଚାରିପାଖର ପବିତ୍ର ପୁରୁଣା ସହର ଏକାମ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଛୋଟ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପଦଯାତ୍ରା, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମନ୍ଦିର ସହ ଘର ମଝିରେ ଲୁଚିଥିବା ଛୋଟ ଦେଉଳ ଓ ପୋଖରୀ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ସମୀକ୍ଷା ମିଶ୍ରିତ, ତେଣୁ ଏହାକୁ ଗଭୀର ଟୁର୍ ନୁହେଁ ବରଂ ଶସ୍ତା ପରିଚୟ ଭାବେ ନିଅନ୍ତୁ।
- ସ୍ଥାନୀୟ ଗାଇଡ୍ ସହ ପାଦରେ ପୁରୁଣା ସହର
- ଯେଉଁ ମନ୍ଦିର, ପୋଖରୀ ଓ ଗଳି ପାଖ ଦେଇ ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ଗାଡ଼ିରେ ଚାଲିଯାଆନ୍ତି
- ସହରର ସବୁଠାରୁ ଶସ୍ତା ଗାଇଡ୍ ବିକଳ୍ପ
ସହର ଟୁର୍ ଆରମ୍ଭ US$102 ରହସ୍ୟମୟ ଭୁବନେଶ୍ୱର: ମନ୍ଦିର, ଗୁମ୍ଫା ଓ ଧଉଳି ପାହାଡ଼ ଟୁର୍
ସହର ସୀମା ଭିତରର ସବୁ ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ, ଗୋଟିଏ ସନ୍ତୁଳିତ ଦିନରେ: ପୁରୁଣା ସହରର ମନ୍ଦିର, ଉଦୟଗିରି ଓ ଖଣ୍ଡଗିରି ପାହାଡ଼ରେ ପଥର କାଟି ତିଆରି ଜୈନ ମଠ, ଏବଂ କଳିଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧ ପଡ଼ିଆ ଉପରେ ଧଉଳିର ଧଳା ଶାନ୍ତି ସ୍ତୂପ। ହୋଟେଲ ପିକଅପ୍ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
- ଲିଙ୍ଗରାଜ, ମୁକ୍ତେଶ୍ୱର ଓ ରାଜାରାଣୀ ମନ୍ଦିର
- ଉଦୟଗିରି ଓ ଖଣ୍ଡଗିରିର 2,000 ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ଜୈନ ଗୁମ୍ଫା
- ଧଉଳି ଶାନ୍ତି ସ୍ତୂପ ଓ ଅଶୋକଙ୍କ ଶିଳାଲେଖ
