ପରଶୁରାମେଶ୍ୱର ଭୁବନେଶ୍ୱରର ସବୁଠାରୁ ପୁରୁଣା ଭଲ ଭାବେ ସଂରକ୍ଷିତ ମନ୍ଦିର, ଶୈଳୋଦ୍ଭବ ରାଜାଙ୍କ ସମୟରେ ପ୍ରାୟ 650 ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ନିର୍ମିତ। ଏଥିରେ କଳିଙ୍ଗ ଶୈଳୀ ଏହାର ପ୍ରଥମ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସୀ ରୂପରେ ଦେଖାଯାଏ: ଏକ ଛୋଟ ବକ୍ର ଶିଖର (ରେଖ ଦେଉଳ), ଯାହା ସମତଳ, ଦୁଇ ସ୍ତରୀୟ ଛାତ ଥିବା ଆୟତାକାର ମଣ୍ଡପ ସହ ଯୋଡ଼ା।
ଛୋଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଖୋଦେଇରେ ଭରା — ନାଚୁଥିବା ଶିବ, ବାଦକ, ପଶୁଙ୍କ ଧାଡ଼ି ଓ ମଣ୍ଡପର ଜାଲି ଝରକା — ଏବଂ ଆଜି ବି ଏଠାରେ ଶିବଙ୍କ ପୂଜା ହୁଏ; ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ଏକ ସହସ୍ର ଲିଙ୍ଗ (ହଜାରେ ଛୋଟ ଲିଙ୍ଗରେ ଗଢ଼ା ଲିଙ୍ଗ) ଅଛି।
ପରଶୁରାମେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ରେ କ’ଣ ଦେଖିବେ ଓ କରିବେ
ମଣ୍ଡପର କାନ୍ଥ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ମଣ୍ଡପର ବାହାର କାନ୍ଥରେ ବାଦକ ଓ ନର୍ତ୍ତକଙ୍କ ପ୍ୟାନେଲ୍ ଓ ପଥରର ଜାଲି ଝରକା (ଜାଲି) ଅଛି। ରାସ୍ତା ସେପାଖର ମୁକ୍ତେଶ୍ୱର ସହ ତୁଳନା କରି ଦେଖନ୍ତୁ ତିନି ଶତାବ୍ଦୀରେ ଶୈଳୀ କିପରି ବଦଳିଲା।
ହଜାରେ ଲିଙ୍ଗ ଥିବା ପଥର ଖୋଜନ୍ତୁ
ମନ୍ଦିରର ଉତ୍ତରରେ ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ସହସ୍ର ଲିଙ୍ଗ ଠିଆ — ଗୋଟିଏ ପଥର, ଯେଉଁଥିରେ ଅସଂଖ୍ୟ ଛୋଟ ଛୋଟ ଲିଙ୍ଗ ଖୋଦିତ।
ପୁରୁଣା ସହର ପଦଯାତ୍ରା ଏଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ
କାଳକ୍ରମ ଅନୁସାରେ ପଦଯାତ୍ରାର ପ୍ରଥମ ଅଟକଣ ଭାବେ ପରଶୁରାମେଶ୍ୱର ସ୍ୱାଭାବିକ: ଏଠି (7ମ ଶତାବ୍ଦୀ), ତା’ପରେ ମୁକ୍ତେଶ୍ୱର (10ମ), ରାଜାରାଣୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମେଶ୍ୱର (11ଶ), ଶେଷରେ ଲିଙ୍ଗରାଜ।
ପରଶୁରାମେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର କିପରି ପହଞ୍ଚିବେ
- ସ୍ଥାନ: ପୁରୁଣା ସହରର ଧାରରେ ମୁକ୍ତେଶ୍ୱରର ଠିକ୍ ପଶ୍ଚିମରେ, ଲିଙ୍ଗରାଜଠାରୁ ପ୍ରାୟ 2 କିମି।
- ପାଦରେ: ମୁକ୍ତେଶ୍ୱରରୁ 3–5 ମିନିଟ୍; ରାଜାରାଣୀରୁ 10 ମିନିଟ୍।
- ଟୁର୍: ମନ୍ଦିର ଓ ପୁରୀ ଦିନିକିଆ ଟୁର୍ ଏବଂ ଅଧିକାଂଶ ପୁରୁଣା ସହର ପଦଯାତ୍ରାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
କାମର ପରାମର୍ଶ
- ପ୍ରବେଶ ମାଗଣା; ପ୍ରାୟ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖୋଲା। କୌଣସି ପୂଜକ ଦାନ ବଦଳରେ ମନ୍ଦିର ବୁଝାଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇପାରନ୍ତି।
- ବାହାରେ ଫଟୋ ଉଠାଇବା ସାଧାରଣତଃ ଠିକ୍; ଗର୍ଭଗୃହର ଫଟୋ ପୂର୍ବରୁ ପଚାରନ୍ତୁ।
- ଖରା ଅପରାହ୍ନରେ ପ୍ରାଙ୍ଗଣର ପଥର ପାଦ ପୋଡ଼େ — ଶୀଘ୍ର ଆସିବାର ଆଉ ଏକ କାରଣ।
ପରଶୁରାମେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଟୁର୍ ଓ ଟିକେଟ୍
ଗାଇଡ୍ ଓ ଯାନବାହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହ ପରଶୁରାମେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ଦେଖିବାର ସବୁଠାରୁ ସହଜ ଉପାୟ ଏହି ଅଭିଜ୍ଞତାଗୁଡ଼ିକ:
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଦିନିକିଆ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ US$94 ଭୁବନେଶ୍ୱର: ମନ୍ଦିର ଓ ପୁରୀର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଦିନିକିଆ ଟୁର୍
ଆରମ୍ଭ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଛୋଟ କିନ୍ତୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଖୋଦେଇ ଥିବା ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ମନ୍ଦିର — ପରଶୁରାମେଶ୍ୱର ଓ ମୁକ୍ତେଶ୍ୱର — ରୁ, ତା’ପରେ 60 କିମି ଦୂର ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ପୁରୀ, ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଓ ସମୁଦ୍ର। କୋଣାର୍କ ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ଯୋଜନାର ଅନ୍ୟ ଦିନରେ ଅଛି, ତେବେ ଏହା ଭଲ ବିକଳ୍ପ।
- ପରଶୁରାମେଶ୍ୱର ଓ ମୁକ୍ତେଶ୍ୱର, ପୁରୁଣା ସହରର ପ୍ରାଚୀନତମ ରତ୍ନ
- ପୁରୀ ଓ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର
- ପୁରୀ ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ କିଛି ସମୟ
ପଦଯାତ୍ରା ଟୁର୍ ଆରମ୍ଭ US$21 ଭୁବନେଶ୍ୱର: 2 ଘଣ୍ଟିଆ ଗାଇଡ୍ ସହ ଐତିହ୍ୟ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ପଦଯାତ୍ରା
ବିନ୍ଦୁସାଗର ଚାରିପାଖର ପବିତ୍ର ପୁରୁଣା ସହର ଏକାମ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଛୋଟ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପଦଯାତ୍ରା, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମନ୍ଦିର ସହ ଘର ମଝିରେ ଲୁଚିଥିବା ଛୋଟ ଦେଉଳ ଓ ପୋଖରୀ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ସମୀକ୍ଷା ମିଶ୍ରିତ, ତେଣୁ ଏହାକୁ ଗଭୀର ଟୁର୍ ନୁହେଁ ବରଂ ଶସ୍ତା ପରିଚୟ ଭାବେ ନିଅନ୍ତୁ।
- ସ୍ଥାନୀୟ ଗାଇଡ୍ ସହ ପାଦରେ ପୁରୁଣା ସହର
- ଯେଉଁ ମନ୍ଦିର, ପୋଖରୀ ଓ ଗଳି ପାଖ ଦେଇ ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ଗାଡ଼ିରେ ଚାଲିଯାଆନ୍ତି
- ସହରର ସବୁଠାରୁ ଶସ୍ତା ଗାଇଡ୍ ବିକଳ୍ପ




